تأسیس مکتب و دانشگاه
با مبادرت جماعت العلماء، ده مکتب در مقاطع مختلف تحصیلی (ابتدایی، موعظه و دبیرستان) در بغداد، بصره، حلّه و نعمانیه ساخته شد و کالج اصول الدین در بغداد، با رئیس محمد مهدی حکیم و سید مرتضی عسکری پک پذیرایی ترحیم مشهد ، تأسیس شوید.
نشر کتاب و خبرنامه
جماعت بهدنبال احیا و مرمت یادگرفتن و تبلیغ نظریه اسلامی بود. به همین مراد نشریات و کتابهایی برای نبرد با الحاد در نجف منتشر کرد.
موضوعات مطرح گردیده درین نشریات نشانه از اراده جماعت برای حل مسائل فکری و اعتقادی جامعه داشت؛ موضوعاتی زیرا عمل و دستمزد پرسنل، فقر و گنج، حکومت و نظام اداری، نظام مالی و توزیع گنج، کمونیسم، سازمان خانواده و تهیه جمعیت از نگرش اسلام. جماعت، میکوشید از این روش، عقیدهای سیاسی و اجتماعی در حمایت از اسلام، در قبال مرامها و مکاتب کمونیستی و سرمایه داری، عرضه نماید.[۸]
خبرنامه الاضواء الاسلامیه ارگان جماعة العلماء
دربین این نشریات، الاضواء الاسلامیة (ترجمان جماعتالعلماء)، در تولید سنّت روشنفکری فقهی و فکر تازه اسلامی بین علما و طلاب جوان و نام و نشانْبخشی به آن سهم بزرگی داشت.
تکثیر اینگونه نشریهای، با رویه درگیری آرا، در فضایعلمی نجف بیسوابق بود. الاضواء الاسلامیة زیرتسلط هیئت تحقیق جماعت العلماء منتشر می شد و سردبیر آن سید محمد باقر صدر بود و در هیئت تحریریه آن عده ای زیرا محمد حسین فضل و ادباللّه، محمدامین زینالدین و عبدالهادی فضلی کار میکردند.
سرمقالهای با تیتر «رسالتنا» ردیف اثبات این نشریه بود. صدر صرفا در پنج شماره ابتدا الاضواء رمز نوشتهعلمی نوشت و درپیاختلاف حیث با بعضا از اعضای جماعت و مکرچینی سیاسی بعضی از ارکان در حدود حزب بعث، از این فعالیت انصراف اعطا کرد. مقالهها او درباره احیای امت اسلامی و بایستگی غلبه بر معضلهای ناشی از سرمایهداری و مارکسیسم، بهزبانی فلسفی بود. وی بر این مقاله تأکید می کرد که اسلام بایستی پایه مرامی و چارچوب معاش مسلمانها باشد.
پساز صدر، ردیف «رسالتنا» به خودکار محمد مهدی شمس الدین ادامه یافت. وی نیز، مانند صدر، اسلام را صرفا بدیل برای فرهنگ و تمدن غربی معرفی می کرد. شمسالدین در مقاله ها خویش به موضوعات وسیعتری پرداخت؛ برای مثال به بایستگی وحدت دوباره مسلمانها، استعمار، صلیبیان، و اشغال فلسطین.[۹]
عاقبت جماعت العلماء
جماعتالعلماء تا اواخر ۱۳۳۹ ش/۱۹۶۱ عمل مؤثر داشت. بعداز این، نوا جنبش آن نماید شوید و با سرنگونی حکومت قاسم نخست ۱۳۴۲ ش/۱۹۶۳، به مُحاق (محو و نادر رنگ شدن) رفت. همزمان، حزب الدعوة الاسلامیة، به مثابه جانشین این تشکل، کار کشته شد و شغل خویش را در تعامل با علمای نجف خاطر نشان نمود.[۱۰]
پانویس
ویلی، ص۵۱- ۵۲، ۵۴- ۵۶؛ حسینی حائری، ص۸۱.
Faleh Abdul-Jabar, The Shiite Movement in Iraq.؛ حسینی شیرازی، ص۱۲۸-۱۲۹؛ حکیم، ص۱۹۲۰.
Faleh Abdul-Jabar, The Shiite Movement in Iraq,p110-112.؛ نیز رجوعکنید به حسینی شیرازی، ص۱۲۶، ۱۲۸؛ ویلی، ص۱۰۷ ۱۰۸.
مراجعهکنید به حسینی شیرازی، ص۱۲۸-۱۲۹.
رک: جماعتالعلماء فیالنجفالاشرف، ص۱۸۶۵.
Faleh Abdul-Jabar, The Shiite Movement in Iraq, p123-124.
الاضواء الاسلامیة، سال۱، ش۵، ۱۵ صفر ۱۳۸۰، ص۱۳۸.
Faleh Abdul-Jabar, The Shiite Movement in Iraq, p113-114؛ ویلی، ص۵۶.
Faleh Abdul-Jabar, The Shiite Movement in Iraq, p114-120؛ نیز مراجعه نمایید به امینی، ص۸۵؛ حسینی حائری، ص۸۲ ۸۶.
فالح عبدالجبار، ص۱۲۶-۱۲۷.
منابع
محمدهادی امینی، معجم المطبوعات النجفیة: منذ دخول الطباعة الی النجف حتی الان، نجف، ۱۳۸۵ /۱۹۶۶.
جماعة العلماء فیالنجف الاشرف، منشورات جماعة العلماء فیالنجف الاشرف، ۱۳۷۸ق.
کاظم حسینی حائری، معاش و ذهن ها شهید بزرگوار آیةاللّه العظمی سید محمدباقر صدر، ترجمه و پاورقی حسن طارمی، طهران، ۱۳۷۵ش.
محمد حسینی شیرازی، تلک الایام: صفحه ها اینجانب تاریخ العراق السیاسی، بیروت، ۱۴۲۰/ ۲۰۰۰.
محمدمهدی حکیم، التحرک الاسلامی فیالعراق: اینجانب مُذکرات العلامه الشهید محمدمهد
تأسیس مکتب و دانشگاه
با مبادرت جماعت العلماء، ده مکتب در مقاطع مختلف تحصیلی (ابتدایی، موعظه و دبیرستان) در بغداد، بصره، حلّه و نعمانیه ساخته شد و کالج اصول الدین در بغداد، با رئیس محمد مهدی حکیم و سید مرتضی عسکری پک پذیرایی ترحیم مشهد ، تأسیس شوید.
نشر کتاب و خبرنامه
جماعت بهدنبال احیا و مرمت یادگرفتن و تبلیغ نظریه اسلامی بود. به همین مراد نشریات و کتابهایی برای نبرد با الحاد در نجف منتشر کرد.
موضوعات مطرح گردیده درین نشریات نشانه از اراده جماعت برای حل مسائل فکری و اعتقادی جامعه داشت؛ موضوعاتی زیرا عمل و دستمزد پرسنل، فقر و گنج، حکومت و نظام اداری، نظام مالی و توزیع گنج، کمونیسم، سازمان خانواده و تهیه جمعیت از نگرش اسلام. جماعت، میکوشید از این روش، عقیدهای سیاسی و اجتماعی در حمایت از اسلام، در قبال مرامها و مکاتب کمونیستی و سرمایه داری، عرضه نماید.[۸]
خبرنامه الاضواء الاسلامیه ارگان جماعة العلماء
دربین این نشریات، الاضواء الاسلامیة (ترجمان جماعتالعلماء)، در تولید سنّت روشنفکری فقهی و فکر تازه اسلامی بین علما و طلاب جوان و نام و نشانْبخشی به آن سهم بزرگی داشت.
تکثیر اینگونه نشریهای، با رویه درگیری آرا، در فضایعلمی نجف بیسوابق بود. الاضواء الاسلامیة زیرتسلط هیئت تحقیق جماعت العلماء منتشر می شد و سردبیر آن سید محمد باقر صدر بود و در هیئت تحریریه آن عده ای زیرا محمد حسین فضل و ادباللّه، محمدامین زینالدین و عبدالهادی فضلی کار میکردند.
سرمقالهای با تیتر «رسالتنا» ردیف اثبات این نشریه بود. صدر صرفا در پنج شماره ابتدا الاضواء رمز نوشتهعلمی نوشت و درپیاختلاف حیث با بعضا از اعضای جماعت و مکرچینی سیاسی بعضی از ارکان در حدود حزب بعث، از این فعالیت انصراف اعطا کرد. مقالهها او درباره احیای امت اسلامی و بایستگی غلبه بر معضلهای ناشی از سرمایهداری و مارکسیسم، بهزبانی فلسفی بود. وی بر این مقاله تأکید می کرد که اسلام بایستی پایه مرامی و چارچوب معاش مسلمانها باشد.
پساز صدر، ردیف «رسالتنا» به خودکار محمد مهدی شمس الدین ادامه یافت. وی نیز، مانند صدر، اسلام را صرفا بدیل برای فرهنگ و تمدن غربی معرفی می کرد. شمسالدین در مقاله ها خویش به موضوعات وسیعتری پرداخت؛ برای مثال به بایستگی وحدت دوباره مسلمانها، استعمار، صلیبیان، و اشغال فلسطین.[۹]
عاقبت جماعت العلماء
جماعتالعلماء تا اواخر ۱۳۳۹ ش/۱۹۶۱ عمل مؤثر داشت. بعداز این، نوا جنبش آن نماید شوید و با سرنگونی حکومت قاسم نخست ۱۳۴۲ ش/۱۹۶۳، به مُحاق (محو و نادر رنگ شدن) رفت. همزمان، حزب الدعوة الاسلامیة، به مثابه جانشین این تشکل، کار کشته شد و شغل خویش را در تعامل با علمای نجف خاطر نشان نمود.[۱۰]
پانویس
ویلی، ص۵۱- ۵۲، ۵۴- ۵۶؛ حسینی حائری، ص۸۱.
Faleh Abdul-Jabar, The Shiite Movement in Iraq.؛ حسینی شیرازی، ص۱۲۸-۱۲۹؛ حکیم، ص۱۹۲۰.
Faleh Abdul-Jabar, The Shiite Movement in Iraq,p110-112.؛ نیز رجوعکنید به حسینی شیرازی، ص۱۲۶، ۱۲۸؛ ویلی، ص۱۰۷ ۱۰۸.
مراجعهکنید به حسینی شیرازی، ص۱۲۸-۱۲۹.
رک: جماعتالعلماء فیالنجفالاشرف، ص۱۸۶۵.
Faleh Abdul-Jabar, The Shiite Movement in Iraq, p123-124.
الاضواء الاسلامیة، سال۱، ش۵، ۱۵ صفر ۱۳۸۰، ص۱۳۸.
Faleh Abdul-Jabar, The Shiite Movement in Iraq, p113-114؛ ویلی، ص۵۶.
Faleh Abdul-Jabar, The Shiite Movement in Iraq, p114-120؛ نیز مراجعه نمایید به امینی، ص۸۵؛ حسینی حائری، ص۸۲ ۸۶.
فالح عبدالجبار، ص۱۲۶-۱۲۷.
منابع
محمدهادی امینی، معجم المطبوعات النجفیة: منذ دخول الطباعة الی النجف حتی الان، نجف، ۱۳۸۵ /۱۹۶۶.
جماعة العلماء فیالنجف الاشرف، منشورات جماعة العلماء فیالنجف الاشرف، ۱۳۷۸ق.
کاظم حسینی حائری، معاش و ذهن ها شهید بزرگوار آیةاللّه العظمی سید محمدباقر صدر، ترجمه و پاورقی حسن طارمی، طهران، ۱۳۷۵ش.
محمد حسینی شیرازی، تلک الایام: صفحه ها اینجانب تاریخ العراق السیاسی، بیروت، ۱۴۲۰/ ۲۰۰۰.
محمدمهدی حکیم، التحرک الاسلامی فیالعراق: اینجانب مُذکرات العلامه الشهید محمدمهد
راهنمای مدیریت سفارش پک پذیرایی ترحیم در مشهد؛ از انتخاب تا تحویل